pers > op'e planken > detail
Resênsy fan Henk van der Veer
Riet Fiddelaers-Jaspers schrijft over afscheid en dood

Als nakommerke is de dood en doodgaan mij met de paplepel ingegeven. Als klein jongetje liep ik zondagsochtends steevast na een preek in de Noorderkerk aan het Sneker Bolwerk met mijn vader over de Algemene Begraafplaats van de stad. Daar vertelde mijn vader over de mensen die er hun laatste rustplaats hadden gevonden. Wat is doodgaan eigenlijk en wat gebeurt er met het lichaam? Wat doen ze precies als ze iemand gaan cremeren? Voor zover mogelijk gaf mijn vader antwoorden op dergelijke vragen. Voor kinderen, en volwassenen die niet zo’n vader hebben/ hadden bieden de boekjes van Riet Fiddelears-Jaspers uitkomst. Bij Uitgeverij Ten Have in Kampen kwamen kortgeleden twee boekjes uit over het thema afscheid nemen en rouwverwerking van deze auteur: ‘ Veel gestelde vragen over kinderen en afscheid ’ en ‘ Ik weet niet wat ik weten moet ’.

Het zijn vooral praktische boekjes die Riet Fiddelaers-Jaspers over afscheid en dood schrijft. Het deeltje ‘Veel gestelde vragen over kinderen en afscheid’ hoort bij de serie Afscheid nemen, een reeks over bovengenoemde thema’s. Het boekje ‘Ik weet niet wat ik weten moet’, is uitgekomen in een vrijwel parallel lopende serie die bestemd is voor kinderen.

Dr. Riet Fidelaers is een autoriteit op het gebied van kinderen en rouw en publiceerde al veel op dit gebied. Fidelaers schrijft in de inleiding op ‘ Veel gestelde vragen over kinderen en afscheid’, over de inhoud van haar boekjes het volgende: “ De inhoud van de boeken is instructief en praktisch en vooral bedoeld om handvatten te bieden aan ouders, leerkrachten en hulpverleners. Een ernstige ziekte, een naderend overlijden overvalt u meestal. Wanneer kinderen en jongeren betrokken zijn, kunt u behoefte hebben om u snel in te lezen over de wijze waarop jonge mensen geïnformeerd, betrokken en begeleid kunnen worden. Meestal heeft u geen tijd om een dik boek te lezen en zoekt u vooral naar de informatie die op dat moment van belang is. Daarvoor is deze serie in het leven geroepen.”

De tips achter in het boek opgenomen zijn dan ook zonder twijfel geformuleerd n.a.v. wat Fidelaers in de praktijk is tegen gekomen. Alle hoofdstukjes dragen een titel die eindigen met een vraagteken. ‘ Wat kunnen kinderen begrijpen over doodgaan?’; ‘Hoe vertel je dat iemand is of doodgaat?’; ‘Wat vertel je over de dood?’. Ook aandacht voor hoe kinderen een rol kunnen hebben bij een begrafenis of een crematie. Wat opvalt is de directe toon die Fidelaers gebruikt. Een voorbeeld. In het subhoofdstukje ‘Jasper slaapt voor altijd’ geeft de auteur aan dat het niet raadzaam is om kinderen te vertellen dat wanneer iemand is overleden te vertellen dat hij of zij slaapt. Immers ‘door het zo te verwoorden geef je kinderen de hoop dat de overledene weer zal ontwaken. Bovendien kunnen kinderen bang worden om te gaan slapen. ‘Misschien wordt ik dan ook nooit meer wakker, net als Jasper.’

In het deeltje ‘Ik weet niet wat ik weten moet’, bestemd voor kinderen schrijft Fidelaers op een hele begrijpelijke manier. De vraag ‘wat is dood?’ wordt door Fidelaers zo uitgelegd:
“ Als iemand dood is, lijkt het wel op slapen. Maar het is niet hetzelfde. Als je slaapt, word je weer wakker. Als je dood bent niet. Je hart werkt dan niet meer. Je kunt niet meer ademen. Het bloed stroomt niet meer door je lichaam. Daarom zie je er ook een beetje anders uit. Meestal heeft iemand die dood is een beetje een andere kleur, witter of soms lijkt het wel geel. Veel mensen geloven dat ieder mens een ziel heeft. De ziel is het warmste plekje in je hart. En als de ziel uit je hart en uit je lijf gaat, dan ben je dood. Dan is degene die daar zo dood ligt niet meer de persoon zoals je die kende. Het is alleen het dode lichaam zonder de ziel. Het dode lichaam is eigenlijk het huisje waar de ziel in gewoond heeft. Net zoals een ballon waar de lucht uit is: het belangrijkste is weg.”
Prachtige duidelijke (kinder-) taal in hele mooie korte zinnen. Een heel abc met de betekenis van de moeilijke woorden ontbreekt niet in dit boekje. Ook een lijst met informatie op websites ontbreekt niet. De boekjes van Riet Fidelaers-Jaspers zou verplichte kost moeten zijn voor Pabo-studenten!

Henk van der Veer

Riet Fidelaers, ‘Veel gestelde vragen over kinderen en afscheid’, 72 pagina’s; ‘Ik weet niet wat ik weten moet’, 76 pagina’s. Uitgeverij Ten Have, Kampen.



Sneeker Nieuwsblad, 28.11.2005
 
 
<< terug