pers > kollum's > detail
Kollum fan Henk van der Veer
Slope

Slope


‘Ik bin Teake en se noeme mij allemaal Teake Túndorp, dan wete je metéén met wie je fan noaden hewwe’, zei de man met de nadruk op de tweede naam. ‘Dus jou binne kranteman’, vervolgde hij in onvervalst Snekers. Ik stak mijn rechterhand toe, die hij bewust of misschien ook wel onbedoeld negeerde. Ik stelde mij voor als ‘Ben’ zonder mijn achternaam en functie te noemen. Trouwens kranteman is ook veel fraaier dan freelance journalist.

‘Ik mach annimme dat jou wel Snekers ferstaan?’ Terwijl ik nog op zoek was naar een kapstok, om mijn winterjas op te hangen, stond Teake al in het kleine keukentje. ‘Goai de jas mar over un stoël, de kapstôk hew ik al fan de muur ousloopt. Jou drinke de koffy met alles der op en der an?’

Zonder het antwoord af te wachten goot de bejaarde man het kokendhete water over de droge Nescafé koffiekorrels. Het keukentje zag er sober maar netjes uit, in de hoek stond een kattenbak. De kat zelf was nergens te bekennen.
Nog geen enkele vraag aan de gastheer gesteld en hij vertelde al voor het lieve vaderland weg. Z’n Snekers was van een schoonheid zoals je dat alleen nog maar in het Sperkhem-Tuindorp en de Noorderhoek hoort. En dan ook alleen nog maar bij 50-plussers. ‘In ut Snekers kanst gyn ferstoppertsje speule’, had ik ooit eens ergens gelezen. En Teake was de verpersoonlijking van die uitspraak.

‘Wete jou wat ut is, de lui fan teugenwoardech hewwe gyn ooch mear foar de dingen fan froeger. Goed begripe, ik hew niks teugen op ‘e foarútgang, mar ut gaat mij allemaal feulste rap. Ik woan hier nau al mear as feartech jaar in Túndorp. Hier woane allemaal doadgewoane arbeidersmênsen, dy hun hele leven kapotwerke foar un stukje broad. Met liefst der wat op, kan je begripe. Armoëde, échte armoëde hew ik noait metmaakt. Nau, ik sal je fertelle ik kan dy ferhalen anders wel hoar. Bij de bakker om un stukje oud broad seure en bij de buurman om un plakje kees bytse. Dat was échte armoëde!

Ik hew noch siën hoe’t se de Ichtuskerk an de Jan van Nassaustraat boud hewwe. As je naar de kerkgebouwen siën, dan is ut Sperkhem un frome wyk. De Bapkes komme al sinds de fyfteger jaren bijmekaar in ut gebou fan ‘e Harmonie an ‘e Willem Loadewyk. En de Apostolisen hewwe jaren naar de Johan Willem Frisostraat toffelt, foardat se onderdak kregen an ‘e Middelseelaan. Mar goëd, jou komme hier nyt om de ferhalen fan un ouwe man op te skriëven. Je wúden wat hore over hoe wij nau over dy nieuwbouplannen denke of sêch ik ut su nyt goed?’

Ik kon niet ontkennen dat ik eigenlijk kwam om zijn verhaal over de renovatieplannen van Tuindorp. Teake was aan het eind van de jaren vijftig één van de eerste bewoners van de 342 woningen in Tuindorp.Eenvoudige woningen, maar de huurprijs was er dan ook naar. In z’n woonkamer van 17 vierkante meter had Teake zich echter altijd thuis gevoeld.
Het gebrek aan ‘groen- en speelvoorzieningen’, waar de andere wijkbewoners het wel eens over hadden gehad, was Teake voor geen reden om de buurt te verlaten. Hij had zich de laatste jaren wel steeds meer geërgerd aan de verloedering van Tuindorp.

‘Ik bin der op 5 maart bijweest toen dy frouweleke wethouwer ut startskot geven het foar de sloop. Nau, ik mut je earlek sêge, ut deed mij wel wat toen ik sach dat sij met su’n kraanmasine de skoarstien fan één fan dy huzen an de Nassau Dillenburgstraat omduwde.
Disse buert is in ‘e loop fan ‘e jaren un stuk fan myn leven wurden. Fanou oans troudach hew ik hier woand. Hier bin’ oans kyndes geboaren, speulden met de buertkyndes. Toen se folwassen waren en trouden hing de hele straat de flach út. Toen myn frou siik wurde en overleed, leefde de hele buert met. Túndorp is myn plakje en at se dat dan letterlek oubreke, dan gaat der wel wat deur je heen. Mar an ‘e andere kant begryp ik ut ok best dat ut su nyt langer mear gaat. Ut wurde hoe langer hoe mear un soadsje, se fernielden heeltyd mear. De mênsen deden de laaste tiid niks mear an ‘e túntsjes en as der wear us één ferhúsde kwam der niemand foar in ’t plak. Groate spaanplaten foar de ruten, dy deur de lieve jeugd binnen de kortst mogeleke kearen onderkalkt werden. Graffiti heet dat loof ik nyt? En ja, ik hoarde fan ferskillende kanten dat se in ‘e buert ok allemaal fan dy sticky-rotsoai ferkochten, ferdovende middelen. Nau, dêr wurdt un buert ok nyt beter fan. Dat der dus wat gebeure moest , dêr bin ik ut dan ok wel met eens. En earlek is earlek, dy lui fan Patriwoanium hewwe fan ut begin ou an dudelek weest in hun foarlichting. Ik hew hier selfs noch één thús hat, dy’t alles útleit het. In ut wijkservicebureau an de J.W. Frisostraat 109 kanne je trouwens alle morgens fan 09.30 tot 11.30 terecht bij iemand fan ‘e woaningboustichting. Teminsten as je fragen hewwe. As alles folgens plan ferloopt dan gaan earst de woaningen an de Dillenburgstraat plat, dan de portykwoaningen an de Bourbon en de Mauritsstraat. En noch foar de somerfakaansy wurde de huzen in ut gebiet tussen de Anna Paulownastraat, de Bourbonstraat, de Nassau Dillenburgstraat en de Prins Mauritsstraat sloopt. Dat geldt ok foar ut blok Bourbonstraat 104 t/m 124. Myn woaninkje bliëft dus noch even staan, mar dat ik ferhuze mut staat as un paal boven water. Je mutte in juny noch mar wear us even delkomme sú’k su sêge. Foarlopech wurdt hier allienech mar sloopt, sloopt en noch us sloopt. Nuver is’t, mar ik mut de laaste tiid steeds denke an wat oans fader altyd sei: ‘Het leven kent geen genade.’

Als ik Teake z’n woning aan de Graaf Adolfstraat verlaat glipt een zwarte kat naar binnen. Het is maart, ik ruik het voorjaar, ook in Tuindorp.


Henk van der Veer




Wijd en Zijd, 27-09-2003
 
 
<< kollum's