dagboek > overzicht
Dagboek april 2010
 
30 april om 12:35
 
Koaninginnenacht & Koaninginnedach 2010





Gisteravend teraard de stad in weest om Koaninginnenacht te fieren al mut ik sge dat ut Koaninginne-avend was. Ut was behoarlek druk in de Stadhstn met moai wat mzyk. Ok in de Marktstraat was der aardech wat flk ope been. Ut blift alle kearen wear un feestje om ut met te maken, un behoarlek hooch Sneekgefol-gehalte. Jan Douwe Gorter mailde mij fanmrren un fiertal fotos dyt de sfear in de tn god weargeeft.





















Ouwe Snekers teugekomme hoart foar mij ok bij ut Koaninginnefeest: Hier ONS'er Lieuwe ' Ritsel ' van der Zee.


HAYOOOOOOOOOOOOOO!!!





Burgemeester Hayo Apotheker foar ut earst op ut Brdes met sfearmaker Fokko Dam fan de Blauhster Dakkappel

Tuurlek is sun earste kear Koanininginnedach fieren in Sneek spannend foar burgemeester Hayo Apotheker. Sun AUBADE fanou ut brdes blift spesjaal, nyk. Gelukkech het Fokke Dam de opfolger fan de populre foarganger fan Apotheker der prima deurheen holpen. Uteraard testte de Man met de Brdsjes Apotheker meardere keare t. Mar de geboaren Groaninger liet um beslist nyt ferkatse deur de spreekstalmeester fan de Blauhster Dakkappel. Sterker noch Hayo Apotheker song solo Ut Woanskip en ik mach sge dat hij ut ok nch ferdienstlek deed. Hilariteit was der toen Fokkou de aloude strydkreet HAYOOOOOOOOOO t de Jaren Seuventech anhaalde. Kon wel us un konkurent wurde fan har ! Wat de Aubade nou su nyk maakt. Ut absolte wij-gefol fan de Snekers, De Baluhster, ut immer klungelege optreden ( mar drdeur su moaie ) fan Oranje Fereniging foarsitter Uultsje de Jong, de kleurege oranjeballonnen fan Poiesz, ut massaal metsingen fan de aloude klassieke ferskes. Nou ja eigenlek ut trotse Sneek-gefol. En dan al dy bekenden teugenkomme, je fole je simpelwech ths in de stad. Onbetaalber lekker. Gaan su wear ut sentrum in, ut oranjesontsje begint ok nch te skinen.





Foar mij is sij de Koaningin fan Sneek: Greetje Slippens - Poiesz
 
29 april om 12:38
 
Horeka goeroe Den Blijker bij Brassery De Noorderpoort





Op 6 april jl. was horeka goeroe Herman den Blijker in t Rood Hert hier in Sneek. Tegare met dhr. Reimers nam hij ut etablissement fan Rob Hopster un paar dagen god onder ut fergroatglas. Ut programma Herrie in het Hotel wurdt binnenkrt tsonden en dan ok kanne we hore en sien wat Den Blijker en syn maat fan dizze Sneker horeka-ondernimming fine. Gisteravend kwam Den Blijker onangekondegd wear even in Sneek. Diskear at hij foar syn besoek an ut t Rood Hert bij de kollegas fan Brassery De Noorderpoort. En hoe! De tournados met saus en de bakte kalfslever met spek, sipeltsjes, sjampions en appel kregen fan de beroemde TV-kok ut dikke fette predikaat TOP!!. Kiek dat is nch us even andere reklame as Henk van der Veer punt en el op Omrop Frysln Radio. Felisiteard team fan de Noorderpoort!





 
28 april om 17:20
 
Friesland Post





Fandaach de Friesland Post fan mei op de deurmat. 'k Hew der diskear twee groate ferhalen in: Over de stroffelstienen en ut interview met Wout Weterings, foarsitter en fliechinstrukteur fan de Vliegclub Frysln. Ok de earste oulevering fan de nieuwe rbryk ' De Friese Veer ' wrin't ik elke maand resnsy's skrief over de Friese literatuur en boeken over Fryslaan. Diskear ' De Friese boerderij ' en ' Frijende kikkerts '. Sneker Gerard Hamersma, dy't de grafise fersrging foar de Friesland Post dot, het der wear wat moais fan maakt.

Ondertussen is Istanbul al wear un bitsje naar de achtergroan ferdreven deur de dagelekse drukten op skoal. Mar ik bin nch altyd laaiend entsiast over de stad an de Bosporus. Foar ut ouwennen nch un fraaie foto dy't ik fan Wop Schat maakte.



 
27 april om 19:49
 
Fan roazen & framboazewyn





Wat un skitterend boek hew ik fanmiddach fan Aly van der Mark kregen: Fan roazen & framboazewyn, It ferhaal fan in tn. Aly ken ik t de tiid dat se nch bij Omrop Frysln werkte, fan de interviews dy't se mij ou nam. Ik meen over ut projekt deagewoandea. Later, in ut najaar fan 2008, kwam ik Aly wear teugen tidens un dichtersmiddach dy't sij rganiseard had. Ut was in de kas in ut Bos van Ypeij, tema fan dy dichtersmiddach was ' Kort is de tijd, en onherroeplijk '. Ut was un moaie middach dr in dy plantekas.

Toen fertelde Aly mij ok dat se bezech was met ut skrieven en samenstellen fan un bysonder boek. En dat boek hew ik dus fandaach kregen. Ut gaat over de kwekerij fan de family fan har man Ids Westra dr't se in 1976 te woanen kwamen. Un hs met 4400 fierkante meter tn. Aly skrieft nyt allienech over ut wel en wee fan de tn, mar ok over un familygeskiedenis dy't fol met ferrassings bleek te sitten. Ut ferhaal mut ik teraard nch leze, mar de lay-out en de foto's binne werklek prachtech. Ik bin der ok hartstikkene bliid met dat Aly un fers ( Wilhelminapark ) fan mij in har boek opnommen het. Selden su'n moaie opmaak sien. Aly felisiteard met dyn skrieversdebt, folgens mij is dyn earstelingsboek un pronkje. Ik weet ut wel seker!!
Ut boek is tgeven deur de AFUK in Liwwarden. Pries: 18,50




 
26 april om 19:05
 
Istanbul: groat groater groatst! GROAT!!





Su dr bink wear, met beide foeten ope Sneker groan. Moai fut weest met de personeelsfereniging fan de gemeente Wymbrits ( dank is groat rganisasy & Janneke ! ). Naar ISTANBUL, stad op de beide oevers fan de Bosporus. De kp sit mij nch helemaal fol met Istanbul. Wat un allemachtech groate stad is dit. Sperdynamys ok, mar tch fral groat. In alles. Groate groepen minsen. Groate bruggen. Groate moskeen. Groate flaggen. Groate spandoeken. Groate gebouwen. Groate straten. Groate pleinen. Groate ferkearsgaos. Groate warehzen. Groate bazarren. Groate ferskillen. Groate mineretten. Groate supporterskaren. Groate demonstrasys. Groate tapijten. Alles is groat in Istanbul krtom de stad het un Groate indruk op mij maakt in de oulopen fier dagen. Ik wil jim nyt fermoeie met groate antallen fotos ( niks su erch as ut bekieken fan un ander syn fakaansy-kykjes fynk altyd ) f in detailleard reisferslach. Istanbul is gewoan un spermoaie stad dyt je teraard noait in 4 dagen besien kanne.

As un ordinre tourist bij alle kulturele hoogtepunten langs weest en dat binne der nch al wat in dizze deur de Europese Uny troepen Kulturele Hoofdstad 2010 fan Europa. Ut Hippodroomplein, de Sultan Ahmet moskee ftewel de Blauwe Moskee, Topkapi Paleis, de Groate Bazaar, de Hagia Sophia, Taskim Plein, de Egyptise Bazaar besocht. Turks Bad nomen en un rondfaart over de Bosporus maakt. Mar ok de geur fan pofte kastanjes opsnoven, de oasterse speserijen rkt, de skonpoetsers en de arme sloebers sien. Ut Oans Fader bidden tidens un doademansrit in sun gele taksy omdat ik docht dat ik de Waterpoart noait wear sien s! En dan dy kakofoany fan gelden, de alles overstemmende blikken gebeden, dyt over de stad skalle ( mrrens om fijf uur al ! ) en altyd geklaksoanear fan autoferkear. Mar ok de bloeiende Judasbomen sien en de hshoudings in ut park dyt op sundachmrren broadsjes kouwe en Turks fruit ete. Krtom Istanbul is un stad om lief te hewwen!
De stad het mij in fier dagen fersierd. Dat seit wat over dizze metropoal ( en over mij...).









































 
21 april om 18:30
 
Laturrrrrrrrrrrrrrrrrrrr



 
20 april om 19:26
 
Pracht Hylkje Avend





Hylkje Gonga an de skrieftafel in de keuken

Ja, sondermear un pracht Hylkje Avend had gister! Un soad minsen, de leeshoek fan de Sneker bibleteek sat grtfol. Moaie anekdoaten over Hylkje Gonga, moai foarlezen en ok ut spesjaal foar de hertgave fan Frijende Kikkerts skreven liet ( deur de groep Kattepillaar ) fiel der god in bij ut pblyk. Mar ut aldermoaiste fon ik tch wel de anwezechheid fan de dry kyndes fan Hylkje: Xander, Thys en Pepi en n fan har beppesgers ( Anne Rixt ). Thys. dy't ik interviewde gaf an dat syn mem de kyndes noait foarlezen het. Wel was se altyd bezech met taalspeltsjes en allienech as beppe kon Thys sich un bizar momentsje herinnere. Toen Thys syn oudste dochter un skoane luier ( ' ruft ' korizjearde futdaleks de hele saal ! ) omdeed, su'n ntsje fan stf, ston Hylkje der met de neus op. Se had un feillechheidspeld in de haan en froech toen an de jonge fader: " Asto har hjir no ris in prikje mei joust, soe se dat ek fiele? "





Grytsje Schaaf: las imponearende fersen!


Anne Rixt fon har beppe Hylkje gewoan ' gek ', mar bewaart hele fijne herinneringen an har. Wie de interviews met Thys en Akky van der Veer sien en hore wil, ferwies ik naar de site fan Cor van der Wal. Dy andere dichter t Sneek het fraaie opnamen maakt!





Wieke de Haan, n fan de rganisatoaren fan de Hylkje Gonga Jn.

 
19 april om 17:28
 
Groate Hylkje Gonga Avend





Hylkje Gonga met soan Thys Wadman, maart 1990, Prinsetn Liwwarden

Fanavend mach ik de Hylkje Gonga Jn in de Bibleteek fan Sneek presenteare. Ut sal un gefarieard programma wurde. Mzyk fan Katterpillaar, met un spesjaal foar dizze gelegenheid skreven Kikkertliet. Interviews met minsen dy't Hylkje fan dichtbij metmaakt hewwe, wronder Thys har jongste soan; Akky van der Veer, kollega-skriefster; Pieter de Groot, sat se met in de Strikelredaksy;
Janneke Spoelstra dy't krekt un essay over ut werk fan Hylkje skreven het foar ut Frysk literr tydskrift Ensfh. sal ok ut e.a. fertelle; Wieke de Haan, leest foar t Frijende Kikkerts en Teake Oppewal sal ut pblyk tlch geve over ut projekt Frysln Lst Syn Toppers. En de pozy? Drfoar is Grytsje Schaaf anwezech, sij sal foarleze t eigen werk. Ut kon wel us un hele moaie maandachavend wurde!
 
18 april om 09:44
 
Onderwech naar ut Brdes met Van Bruggen & De Wit





Van Bruggen en De Wit, der sit un generasy tussen, mar foar de rest binne der heel wat overeenkomsten tussen dizze twee foetballers fan ONS en HJSC. Gistermiddach hewwe we dus ongenadech ope bealech had. Ik hew helemaal gyn nocht an un ot dit & ot dat-analize. At alle Otten in de see swommen s de see overstrome. Nee, simpelwech outroefd op agressy en met 4 0 de bieteberch op. Nou su.






En de foarbereiding fan Hennie van Bruggen was nch wel su god weest. Mrrens naar de Trekpleister foar wear un nieuwe foarraad smearsels. Un bysondere dach gister foar Van Bruggen, de intimi wete ome bliksem wel wrom! Ut moaiste kampionskip wurdde nyt op ut feld behaald!!
Ut duurt un evechheid foardat Van Bruggen de boks tkomt, ut het allemaal te maken met de preparasy fan ut oait goddeleke lichem. Ut begint al bij de foeten, dy krije kear op kear un Egyptise behanneling. Alle toanen ferdwine in de tape en de bandaasjes. Drna begint de Laaste Man te smearen en nyt su snech ok! Liters Kajapoetoaly en weet ik wat wurde over de stramme skarnieren twreven. Drna tovert Van Bruggen un banaan t de foetbaltas en begint omsichtech te kauwen en te herkauwen. Stapt ferfolgens naar de spiegel en siet naar syn dikke kop. Hij lacht, su as allienech hij lache kan: breedt!





Ondertussen staat De Wit al te swetsen en te swearen in ut Andere kamp. Hij goait de ene folsin na de andere folsin der t. Us heit ropt al jierren salangt der gjin Wittermans yn HJSC 1 stiet, sille se noait wer kampioen wurde! De tipise Wittermans-er rolt Theo t de moan. Mar ouwe Sikke het gelyk, na de roemruchte sesteger jaren in de foarege eeuw binne de sportieve prestasys fan de groen-witten noait mear ekselent weest. De legendarise Haaye Wittermans ( Harkemase Boys )is un oom fan Theo.

Ut seit al wat dat It Twadde fan HJSC ut opnimme mut teugen ouwe lullen as Van Bruggen ( hij speulde oait onder Johan van Orssel in HJSC 1 ) en De Man fan Staal. At De Wit inskoaten wurdt, praat hij nch oan ien tried deur. S dizze tsonderleke De Wit dan tch de tfiner fan ADHD weze?

At de wedstryd begint wurde de rollen omdraait. Nou is ut Van Bruggen dyt de kaken amper op mekaar houdt. As un follearde oranje brulkikker staat dizze ONS 5 matsjedoar op de laaste man en roept en raast tt je der horensdol fan wurde. Blaffende bulldoggen bite nyt, ik trek mij der noait un moer fan an, skel gewoan teruch. W trouwens dat de foetbalkapasiteiten fan Van Bruggen nch gelyk op liepen met syn ferbale erupsys. Tch siet Hendrik-Hein-Hennie nch altyd hoet ut spultsje speult wurde mut, mar hij is ok ouhanklek fan de kneusjes dyt bij hem in de buurt staan.

De Wit is opmerklek stil in syn hk, ut blift bij un anwiesinkje hier en un terechtwizing dr, mar ferder merkst um amper. Dan de fijfde mint na de rust, we krije ( letterlek ! ) un penalty kado. Paul Buma leit de bal op ut deur Rinze Dykstra fabrisearde kalkstipke en leit an. Ut skt is nyt iens su min, mar as un kat dkt De Wit na de hoek en slaat de bal t syn heilechdom. Hij balt de fst, brijket un paar onferstaanbere woarden en syn middach kan nyt mear stukken.

Na ouloop staat ut kratsje bier klaar foar de toekomstege kampionsploech. Se blieve nch opfallend rustech, wille der nch nyt an dat na 15 fan de 16 wonnen wedstriden de skaal tch cht in Hommerts United terecht komt. Trouwens dy ene ferloaren wedstryd, dat was teugen?

In ut Drpshs is alle skellerij fergeten en fergeven. Nergens is de weareld su oppertn as onder foetballers, op wat foar nivo dan ok. De Wit & Van Bruggen, Tjalsma & Dykstra, Nauta & Van der Veer gedrage sich foarbeeldech. Folgend jaar gyn derby mear, drom wurdt der alfast un oefenwedstryd oupraten tussen beide ploegen. Foetbal is nyt altyd oarlch!



 
17 april om 12:37
 
Perfekte kadoboeken





Su maakt Utgeverij Waanders reklame foar de seary boeken as Het Fryslnboek. Fanmrren kreech ik un eksemplaar fan de Swolse tgeverij om te bespreken foar de Friesland Post. Ik don ut graach want ut 381 pagina's dikke boek siet der moai t en staat grtfol infrmasy. Lekker haansem, enrm infrmatyf, toegankeleke styl fan skrieven en un soad ouwisseling. Kan mij foarstelle at je un kadoatsje foar iemand metnimme wille dat je tkomme bij ditsoarte fan boeken.

Nou nyt langer met de neus in de boeken, mar naar bten. Foar mij is fanmiddach de wedstryd fan ut jaar teugen HJSC-2. Ut ferbale geweld op de HJSC-site en myn webstekje hewwe ut werk deen, nou mut op ut feld blike wie de sterkste is: de master f de learling. An ut wear kan ut nyt lge!

 
16 april om 19:19
 
Loainga & Aswolkjes & HJSC 2 met de broek fol





Altyd in foar dingen dyt ik nch noait earder deen hew! Fanmiddach was der wear sun moai momentsje in ut rustike mar oh su moaie Loainga. As jonkje hew ik wel in dizze kontreien omstrnd op soek naar eiers en om te polstkspringen. We waren foar myn gefol dat mijlenver fan hs! Wat ik dr bij de ouwe klokkestol tfreten hew fanmiddach mut nch mar even geheim blive. We hewwe wel freeslek lacht tidens de opnamen. Wie? De froleke kop fan Niels loky- a- liky- Wout- Gerstel is teraard wel te herkennen. Mar wie oh wie is tch dy andere persoan? De man het in elk gefal wel gefol foar hmr en weet sinds fandaach dat ok hij un tikje het. En wie het dat nyt? Binnenkrt mear over dizze Longa-missy!

En dan dy aswolkjes t ut bankroete Ieslaan, hewwe jim se al foarbij drieven sien? Ik nch nyt, mar hooch boven Sneek mutte dizze wolkjes ok hange. Ik ken allienech mar ut Asbakkelaan, fan en over aswolkjes had tt gister nch noait hoard. Ik hoop anders wel dat dy rtsoai gau futdrieve sal. Wrheen trouwens? Ut is namelek de bedoling dat we an ut end fan folgende week richting Istanbul ( f is ut Istanboel ? Gyn nocht om ut op te soeken ) fliege. Mar ut mut wel fertroud weze, want ik hew ut leven lief.

Foar fannacht lekker koese dr in de Hommerts, nch un kearke ferlieze hoeft nch nyt te betekenen dat jim de platte kampionskarre bij Jan van der Gaast ousge mutte! Al hoewel, n kear ferlieze en ut selffertrouwen is fut.





Ik ferwacht mrren un makleke wedstryd teugen myn oud-learlingen fan HJSC!
 
15 april om 19:50
 
Jongejans: Maak van 15 april een feestdag in Sneek





Ds. Pieter Boomsma het ut earste eksemplaar fan Voor onze vrijheid an loko-burgemeester Hans van den Broek overhandegd.

Tidens un plechtege bijeenkomst in de Groate Kerk fan Sneek is fanmiddach ut boekje Voor onze vrijheid met as ondertitel Een kleine geschiedenis van vijf donkere Sneker jaren anboaden an loko-burgemeester Hans van den Broek. Ut 102 paginas tellende boekje met moai wat fotos is skreven deur Henk Doevendans in opdracht fan de Stichting Sneek 1940 -1945. Het ( boekje, hvdv ) is in de eerste plaats bestemd voor de scholen, zodat de leerlingen de achtergrond van wat er gedaan wordt op 4 mei kunnen leren kennen. Zo komen zij te weten welke mensen uit Sneek waar en waardoor zijn gestorven voor de vrijheid van ons land en voor de bescherming van het leven van mensen die werden opgejaagd door de bezetters, ze staat in het voorwoord te lezen. Kom ik futdaleks met myn krityk richting rganisasy fan dizze middach: Wr waren de learlingen fan de Sneker skoalen fanmiddach? Dy had ik graach in ut programma betrokken! Foar de rest un prima bijeenkomst. Wethouwer Hans van den Broek sitearde ryklek, mar wel toepaslek, t de dachboeken fan ut Sneker meiske To Hofstra ( sien hierfoar op www.oorlogsschriften.nl ). Henny Jongejans, fan de Bond van Wapenbroeders, hield un warm pleidoai om op 15 april un eigen Sneker Befrijdingsfeest te fieren in de toekomst.

Emeritus dominee Pieter Boomsma ( 1941 ), dy't de bijeenkomst leidde, fertelde syn eigen ervarings t de Tweede Weareld Oarlch. Boomsma syn fader, Koos Boomsma, was kommandant fan ut distrikt Sneek fan de Landeleke Onderdkrganisasy. Koos Boomsma wurdde op 6 november 1944 deur de Dtsers doadskoaten toen hij in Sneek was. Ds. Boomsma het syn fader dus noait gode kennen. Nch altyd is hij op soek naar wat der op dy dramatise sesde november 1944 gebeurde. Met su'n persoanlek ferhaal kreech dizze bijeenkomst wat ekstra's.

Ut boekje, ferskenen bij Trivium, sal op de Sneker skoalen besrgt wurde en komt ok in frije ferkoop, bij Boekhandel Van der Velde.





Auteur Henk Doevendans sinjeart Voor onze vrijheid.
 
15 april om 13:37
 
Nota Straatmakers skenkt fijf fytsen an de Conventskoal





Apetrts binne Niels Homan en de andere learlingen fan de Conventskoal t Sneek op hun nieuwe fytsen dyt se fanmiddach kregen hewwe fan Straatmakersbedrief Nota. Op 26 maart openden Toussaint & Jantina Nota hun nieuwe bedriefsgebou an de Wagenmakersstraat op de Hemmen 2. En fan de jonges dyt regelmatech op ut bedrief te finen is, is Niels Homan. Hij is de groatste fan fan ut bedrief en loopt mar wat graach in de offisjele Nota-kleding om. Niels was n fan de spesjale gasten op ut feest wrt hij tegare met wethouwer Bargboer en Stoere Steffie de opening ferrichte mocht. Onder leiding fan Stoere Steffie maakten Niels en syn Conventskoalfrynden un prachtech kunstwerk foar de Notas. Foar wat hoart wat, dacht de direksy fan ut Sneker Straatmaakbedrief en skonken un haanfol echte Gazelle Weduw-fytsen kado an de skoal foar spesjaal onderwies. En dizze fytsen wurdden fanmiddach treikt deur Jantina Nota. Hartferwarmende reaksys fan de kyndes! Er zit een vet mooi blauw licht op juf Stoere bandjes hoor De karretjes kwamen futdaleks al fan pas, want de learlingen gingen op de fyts naar Min-12 foar un lekker ijsje. Un moaie foarjaarsdach!!



 
14 april om 18:22
 
Nachtmerry foar Slapende Reus Cambuur





Prachtege foto fan Cambuurspeuler Sandor van der Heide, as ambasadeur fan Kika.

Gistermiddach lach ut boek bij mij ope tafel SC Cambuur De Slapende Reus Ontwaakt. Milja Roosjen fan Uitgeverij PENN had ut mij toesture laten. Un resnsyeksemplaar dus. Fanmrren las ik ope site fan Omrop Frysln dat ut boek t de hannel nommen is, ut sit grtfol met fouten! Utgever Klaas Jansma seit dat un ferkearde ferzy fan ut boek bij de drukker terecht komen is. Drin sitte fouten dyt der in ut krreksyproses al thaald waren. Met andere woarden in ut mailferkear is der yts ope harses ferkeard gaan. Ut enege wat nou nch overblieft is un boek foar analfabeten met moaie plaatsjes seit Jansma in un kommentaar over dizze earste druk. Kan der dan ok noait us wat gods gebeure met dizze flksklup? Flau grapke Van der Veer en ik mien der ok niks fan. Dy strop fan 12.000 komt Klaas Jansma wel wear te boven, mar ik fol helemaal wat de stem van het sktsjesilen de oulopen uren deurmaakt het. Toen ik in 1997 ut HJSC-jbileumboek skreven had en ut earste eksemplaar, un week foar de fiering, in hannen kreech wist ik ok nyt wat ik sach. Bij n fan de katernen waren alle mar dan ok alle fotos swart en onherkenber oudrukt. Ik kon op dat moment wel deur de groan gaan. As auteur sien je t naar de geboarte fan je geesteskyn en at suks je overkomt dan is dat even un ramp. Dy hele earste druk fan ut HJSC-boek is toen in de papierfersnipperaar gaan en met man en macht is der toen an werkt om ut foar ut jbileumfeest nch god te krijen. Dat lukte! Op myn boekeplank staan nou twee misdrukken fan foetbalboeken, collectors items!
 
13 april om 19:38
 
Mezoeza in Sneek





Fanavend fon ik op n fan myn kuiertchtjes deur de binnenstad un Mezoeza, un Joads symboal. Foar tlech sien hieronder.

Het woord Mezoeza betekent letterlijk 'deurpost'. Het kan zowel de post van een deur als van een poort zijn. Overdrachtelijk heeft het de betekenis van teken of symbool dat aan de deurpost van een Joods huis of aan de poort wordt gehecht. In het Jodendom wordt de overdrachtelijke betekenis bedoeld. De mezoeza vindt men aan de binnenkant van een deurpost van de voordeur en van andere deuren in het huis. Het is aan de rechterzijde op ooghoogte geplaatst.

Mezoeza bij de voordeur en de andere deuren in huis
De mezoeza vindt men aan de binnenkant van een deurpost van de voordeur en van andere kamers, maar alleen de deuren van de kamers die als woonvertrek dienen, zoals woonkamer, eetkamer of studeerkamer. Ook aan de binnenkant van een poort die toegang tot een wijk of stad verschaft, komt de mezoeza voor (bijvoorbeeld de Jaffapoort in Jeruzalem).

Mezoeza meestal van metaal of hout

Meestal is de mezoeza van metaal of hout gemaakt. In sommige gevallen is de mezoeza van zilverfiligrainwerk vervaardigd. Dit is dan een waardevol bezit. De mezoeza is dan ook een sieraad aan de deurpost.
Shema (Deuteronomium 6:4-9) + Deuteronomium 11:13-20
In het kokertje dat de mezoeza vormt, wordt een beschreven rolletje perkament gestopt. Op dit perkament staat de tekst van het Shema en van Deuteronomium 11:13-20

De tekst van het Shema - Deuteronomium 6:4-9

Hoor Isral, Adonai, onze God, Adonai is En.
En gij zult Adonai uw God liefhebben met geheel uw hart en geheel uw ziel en geheel uw vermogen.
En deze woorden, die Ik u heden gebied zullen op uw hart zijn.
En gij zult ze uw kinderen inprenten en erover spreken, wanneer u in uw huis zit en wanneer u op de weg gaat en bij uw te ruste gaan en bij uw opstaan.
En gij zult ze als een teken op uw hand binden en zij zullen tot voorhoofdstekenen tussen uw ogen zijn.
En gij zult ze op de deurposten van uw huis en op uw poorten schrijven.

Deuteronomium 11:13-20

En het zal geschieden, zo gij naarstiglijk zult horen naar Mijn geboden, die Ik u heden gebiede, om Adonai, uw God, lief te hebben, en Hem te dienen, met uw ganse hart en met uw ganse ziel;
Zo zal Ik den regen uws lands geven te zijner tijd, vroegen regen en spaden regen, opdat gij uw koren, en uw most, en uw olie inzamelt.
En Ik zal kruid geven op uw veld voor uw beesten; en gij zult eten en verzadigd worden.
Wacht uzelven, dat ulieder hart niet verleid worde, dat gij afwijkt, en andere goden dient, en u voor die buigt;
Dat de toorn van Adonai tegen ulieden ontsteke, en Hij den hemel toesluite, dat er geen regen zij, en het aardrijk zijn gewas niet geve; en gij haastelijk omkomt van het goede land, dat u Adonai geeft. Legt dan deze mijn woorden in uw hart, en in uw ziel, en bindt ze tot een teken op uw hand, dat zij tot voorhoofdspanselen zijn tussen uw ogen;
En leert die uw kinderen, sprekende daarvan, als gij in uw huis zit, en als gij op den weg gaat, en als gij nederligt, en als gij opstaat;
En schrijft ze op de posten van uw huis, en aan uw poorten.
Perkament van een rein dier.

Het perkament waarop de tekst van het Shema en Deuteronomium 11:13-20 wordt geschreven, moet aan dezelfde eisen voldoen als het perkament dat gebruikt wordt voor het schrijven van een Tora-rol. Dit houdt in dat het perkament moet zijn dat afkomstig is van dieren die volgens de Wet rein zijn. Het perkament wordt van links naar rechts opgerold. Dit rolletje stopt men in het kokertje van de mezoeza.

Shaddai (Almachtige) - Shomer Daltot Jisraeel (Waker van de deuren van Isral)

Op de achterzijde van het rolletje schrijft met 'Shaddai' (Almachtige). Dit is zichtbaar door de opening van het kokertje. Als er geen opening is schrijft men 'Shaddai' aan de buitenkant op de mezoeza.
De letters van Shaddai zijn tevens de beginletters van de woorden die de uitdrukking "Shomer Daltot Jisraeel" (Waker van de deuren van Isral) vormen.

Nieuw huis inwijden en heiligen

Als men een nieuw huis betrekt, is het plaatsen van de mezoeza een godsdienstige en feestelijke aangelegenheid. Deze handeling gaat met het uitspreken van de bijbehorende lofzeggingen gepaard. De mezoeza heeft als doel het huis te wijden en te heiligen. Veel Joden hebben de gewoonte de mezoeza bij het binnentreden en verlaten van het huis te kussen. Meestal doet men dit door de hand te kussen en deze op de mezoeza te drukken.

Synagoge heeft geen mezoeza!

Het is opvallend dat de synagoge geen mezoeza bezit. De reden hiervan is dat de synagoge een gewijd Godshuis is en derhalve niet het heilige teken van de mezoeza behoeft.
 
13 april om 19:02
 
Rozet IJzerman





Altyd at ik op myn weblog artikeltjes pblisear over de Tweede Weareldoarlch komme der reaksys. Ok fandaach en wel over Rozet IJzerman. Un lezer fraagt sich ou f der foar Rozet earder al nyt un plakette plaatst is op Kleinsaan 18, nou un deel fan ut Frys Skeepfaart Museum. Dat klopt!

Rozet is dus wechfoerd fanou ut Kleinsaan 18 en in dy sin leit de Strkelstien nyt god. Wel is ut su dat de family Leeman an de Suupmerk 15 woande. En bij dy family sat Rozet onderdoken, dat ik begryp god dat ut stientsje dr plaatst is.

Ik hew in o.a. Bezettingstijd in Friesland, fan P. Wijbenga, nch us ut ferhaal over ut ferraad fan Rozet ( Rosa ) IJzerman lezen. Dit staat over Rozet IJzerman in ut info-bulletin dat bij de Strkelstienen hoart:

Rozet IJzerman was op 29 juni 1926 in Amsterdam geboren. Aanvankelijk was zij ondergedoken bij de familie Leeman aan de Suupmarkt in Sneek. Op 16 november 1943 werd zij wegens gevaar overgebracht naar de familie Lever aan het Kleinzand. Het meisje is in de nacht van 16 op 17 november 1943 gearresteerd bij de familie Lever. Zij was de enige Joodse onderduikster die tijden de Tweede Wereldoorlog in Sneek is gepakt. Het eveneens bij de familie Lever ondergedoken Joodse meisje Lilian Bromet uit Amsterdam werd niet ontdekt in haar schuilplaats en is later door verzetsmensen in veiligheid gebracht. Rozet werd overgebracht naar het SD-bolwerk in Leeuwarden en daar door de SD'er Fritz Grundmann zo ernstig mishandeld dat ze niet kon zitten of liggen. Op 8 februari 1944 werd zij uit Westerbork naar Auschwitz gebracht. Daar kwam op 30 juni 1944 een eind aan haar leven. Haar ouders en twee andere kinderen uit het gezin IJzerman, die in Amsterdam waren gebleven, overleefden de oorlog.

Bij de inval werd ook Hendrik Lever opgepakt, hij werd naar Dachau gebracht, waar hij op 8 maart 1945 overleed.
 
12 april om 20:42
 
Ths en op besoek





Regelmatech komme Josse & Maithe eventjes over t Fraans Baskelaan. Hearlek geselskap om bij te ferkearen. Beide skrieve se, hun hele leven lang al. Josse de Haan kreech de Gysbert Japikspries en Maithe har werk wurdde in Baskelaan bekroand. Josse t Peins in ut Frys, Maithe t Hendaye o.a. in ut Baskys. En altyd interesse foar anderen, foar Fryslaan ok. Fanmiddach waren se in Sneek en hew ik hun ut Noorderkerkteater sien laten. Maithe fertelde dat suks in ut Fraans-Spaanse grnsgebied amper f nyt foarkomt dat un kerk su'n bestemming krijt. Earder op de middach waren Josse & Maithe al in Woudsend weest om dr de foarmalege Mennistekerk te besien. In dat gebou is nou restaurant ut Ponkje festegd.

Wethouwer Jan Bargboer, gastfrij as hij is, noadegde ut echtpaar futdaleks t syn kamer en de raadsaal te besichtegen. Pure pr foar de stad, dat op hoge pries steld wurdde deur ut tweetal. Su gaan je met je gasten om. Prima!

Over un paar weken lope der minsen in Hendaye met un Sneker parapl om, dy't ok as parasl te brken is!!
 
11 april om 18:53
 
Noait mear utselde





Na fandaach sal ut Prinses Julianapark noait mear utselde foar mij weze. Elke dach fyts ik foar ut hs del, noait hew ik de geskiedenis weten fan Julianapark 17. Sinds fandaach wel. An ut begin fan de middach het de Dtse beeldende kunstenaar Gunther Demnig op dit plak 4 Strkelstienen plaatst. Stolpersteine in syn laanstaal. Stienen wrover je figuurlek strkele, met je hart met je siel. Hier op dit plak, in ut ferlengde fan myn eigen straat, hewwe Lion van Gelder, Caroline van Gelder-Bilderbeek, Moritz Rotschild en Berta Rothschild hun eigen persoanleke mounument kregen. Ut abstrakte weten over de oarlchsslachtoffers wurdr deur de Strkelstienen konkreet foelber maakt. Hier an ut Julianapark sagen Lion, Caroline, Moritz en Berta t ut rt, stapten t de deur fan ut hs fan wrt se in november 1942 deprteard wurdden naar Westerbork om ferfolgens fermoard te wurden in un fernietegingskamp.





Fandaach binne met mekaar 17 stienen plaatst sudat ut totale antal nou op 25 Strkelstienen in Sneek kommen is. Ut was opfallend hoefeul minsen der bij dizze plechtechheid anwezech waren. Nyt allienech ouwere minsen mar ok jongeren. In de Groate Kerkstraat nr. 14 ston un pakesger fan Jacky de Wilde fol ontroering te sien hoet dr ut stientsje foar Samuel Zwart plaveid wurdde. In 1941 woande Moses Jomtop Jacob de Wilde met syn frou Bertha Valk op dit adres. Hij was slager en oukomstech t un Joadse family dyt generasys in Sneek woanden. Moses de Wilde was un soan fan Barend de Wilde ( 1849 1918 ) en Eva Duparc ( 1853 1911 ). Moses overleefde de oarlch, wrint twee sussen, un broer en tien neven en nichten in ferskillende konsentrasykampen om ut leven brocht binne. Dat Samuel Zwart op dit adres woant het, was bij de family onbekend.





Berber nimt un foto fan de Strkelstien fan Samuel Zwart
 
11 april om 12:47
 
Richting Brdes





Met un swart shagje in de haan geeft Paul Buma syn mening.

Groate onsin fanself om dizze seary blogjes nou inenen fan naam te feranderen. Kanst ut beter Richting Skavot nome! Nee, sun opmerking sal oans anfoerder Paul Buma noait make, dy blieft gedreven tt de laaste snik. Paul is sondermear n fan de sosjaalste speulers t oans team, hij is noait beroerd om ekstra putsjes foar O.N.S. op te knappen. Paultje is syn troetelnaamke en hij siet der ok wel wat t as un knuffelbearke. Oait was ik tegare met Harrie Wagenaar leider fan ut D-XI-tal wrt Paul ok in speulde. Ik herinner mij Paul as un beskeiden, ja sver ferlegen jonkje. Nyt sun ntsje met un groate freet. Paul was nyt un tsproken talent as syn latere swager Marco Bolt, mar Paul kon wel foetballe. Inset en insicht het hij nch altyd. Paul het oait un tstapke naar de Waterpoort Boys maakt, dry jaar speulde hij foar Jan Dommerholt cum suis. Paul is der nyt minder fan wurden. Paul het natuurlek leiderskap. At anderen in oans XI-tal wat sge, wurdt der amper lsterd. At Paul an ut woard is, dan is ut stil. Paul praat f Frys f Snekers, mar altyd ddelek. Opfallend an Paul syn spel is dat hij de earste tien minten fan un wedstryd beter nyt anspeult wurde mut. Ut is alle kearen utselde ferhaal, Paul griemt der dan nver in om. Ut is krekt f is hij dan nch nyt god bij de les. Logys, want de adrenaline stroomt Paultje dan nch deur de bealech na de peptalk dyt hij earst houden het.





Glazen spoele, Buma draait de haan der nyt foar teruch, let even op de kleur fan ut bloeske: oeps!


Gaandewech un wedstryd is Paul immer n fan de betere foetballers, dyt anderen posityf stuurt en coacht. Ut is un wonder dat hij na sufeul maanden anfoerderskap nch noait n grize haar het. Teminsten we sien ut nyt. Hij sal syn haar tch nyt ferve? Overal wrt Paul is, is ut meiske fan Bolt ok. As un skaduw flgt se hem. Nyt hinderlek, nee Sas is der gewoan. Laat Paul simpelwech syn gang gaan, mar relatifeart syn opmerkingen sonder dat Paul der weet fan het. Gistermiddach fertelde Sas mij dat Paul sun hele week met O.N.S. 5 bezech is, ut is de ultime tlaapklep foar Paul.





Op'e bank sit blonde Sas, ut meiske t de Stasjonstraat en donkere Lia, de speulersfrouwen dy't noait ontbreke.


Hij kan nyt sonder O.N.S. 5. Mar god ok, want O.N.S. 5 kan nyt sonder Paul. Nou ja, de earste 10 minten fan un wedstryd miskyn, mar drna is hij de absolte nummer TIEN wrt ut om draait. Al sge anderen dat ik wear freeslek overdrief. Dat binne dan de lui dyt hun beursen, onderbroeken en skoenen lge late, dyt ferfolgens deur Paul metnommen wurde. Ik fraach mij wel us af wrt dat ferantwoardelekheidsgefol fan Paul futkomt. S ut met foetbalopfoeding te maken hewwe?

En de wedstryd gistermiddach? Un 5 1 overwinning op de hekkeslter t Oudega. Paul skoarde. Natuurlek skoarde Paul. Na ouloop fan ut ptsje hees hij um in kleurech bloeske dat mij sver sear an de ogen deed.





Leiding geve mutte an sukke malloaten, is gyn kattedrek! Peter helpt Stuf in de 11-Stedenbroek, Paul kon ut woard galgen nyt eens!
 
10 april om 13:28
 
De Friese literatuur op'e koksmat





Fanmrren lach de Friese literatuur wear op'e koksmat: de nieuwste papieren tgaven fan de Moanne en Ensfh.
Siet der god t diskear. Foar besprekingen fan beide tydskriften ferwiis ik jim graach naar dy andere Sneker Friese literatuurlover, Cor van der Wal, dy't ik gistermiddach anders nyt sien hew bij de Hylkje Gonga Fertelbus. Dichter Van der Wal sat in Liwwarden. Frijwillech? Ik sal nou naar de Southpark. We speule oans ptsje teugen Oudega 2 op ut hoofdfeld. Ut mut ok nyt gekker wurde!



 
9 april om 14:32
 
Frijende kikkers en Apotheker bij de Groate Kerk





Fandaach trekt de bus fan It Fryske Boek deur de provinsy om ut ontlezen teugen te gaan en ut plezier fan ut lezen in Friese Boeke te promoaten. Anleiding is de hertgave fan ut boek Frijende kikkerts fan Hylkje Gonga. Wie bij de bus komt en un kikker metnimt krijt un fergees eksemplaar fan ut tpboek t de Friese literatuur. In de bus wurdde foarlezen t ut boek. Dchter Piety was deur de rganisasy fraagd om un hoofdstukje foar te lezen en su deed ut graach.





Kikkers wurdde inleverd foar ut boek Frijende kikkerts.


En fan de opfallendste gasten was sondermear burgemeester Hayo Apotheker, dyt geboeid sat te lsteren. Nch opfallender fon ik ut interview dat Tsjisse Hettema fan de rganisasy met de burgerfader had. In perfekt Frys beantwoardde Apotheker de fragen fan Hettema. Ut was fanmiddach myn earste kennismaking met de opfolger fan Brok. Ut had wel minder kannen! Ut feit dat de burgemeester Tsjisse Hettema froech f de skriefster self ok nch langs komme s is um fergeven. Hylkje self had om dizze onwetendheid smakelek lache kanne met de woarden nee wol je, sei er dat cht?






Piety leest ut ferhaal ' Memmedei ' foar t Frijende kikkerts.

De kampanje Frysln lst syn toppers sal tt 14 febrewary 2011 dure. Op maandachavend 19 april is der in de bibleteek fan Sneek un groate Hylkje Gonga avend. Over dat programma later nch mear op dit weblog. De kaartsjes foar dy ongetwifeld bysondere avend binne bij de bibleteek te krijen foar 3,50 inklsy in bakje koffy/tee. Sundach is op Omrop Frysln TV, bij K-Rte, un reprtaazje fan de foarleessessy te sien.





Tsjisse Hettema, de busjoffeur fan de Fertelbus, interviewd burgemeester Hayo Apotheker.
 
8 april om 16:54
 
Taalrykdom





Fanmiddach kreech ik un telefoantsje fan Jan Visser ( 70 ) t Joure. Ik ken Jan nyt en omkeard utselde. Dat overkomt mij wel faker dat 'wild'- freemde minsen mij opbelle, meastal gat ut dan over ut Snekers, over taalkundege kwesty's. Dat was fanmiddach ok ut gefal. Jan w wete wr't de tdrukking ' alles wat leit, dat leit bij Sneek ' futkomt. En dan ging ut de Jouster met name om ut woardsje ' leit '. Dat komt flgens mij gewoan fan ut werkwoard ' lge ' : lge-lei-leid.

Nadat we hier even over an ut praten waren, gaf Jan mij ok nch un moaie tdrukking kado. " Je hewwe minsen en ptloaden n...stukjes gum! "

Jan wist mij ok nch de bijnaam fan myn overleden antroude Jouster oom te melden. ' Omke Jan ', befaamd koperslager fan de Joure wurdde deur idereen in de Flecke Jan Brasso nomd. Pure taalrykdom!

Trouwens myn skoanmoeke kan der ok wat met. Se mach dan ondertussen 90 jaar weze, an stilsitten en niks don het se un hekel. " Wolsto my dat silverguod jaan, dan sil ik it eefkes droechskuorje ". Feul moaier woard as poetse!
 
7 april om 18:29
 
Ut VU-blikje





Elke Griffrmearde fan boven de fyftech sal um ut VU-blikje met drop un oubeelding fan de sjagareinege kp fan dr. Abraham Kuyper ongetwifeld herinnere. Elke sundachmrren na de preek tilde myn fader mij op en mocht ik ut dubbeltsje deur ut gleufke don. Met mekaar spaarden de kleine luyden elk jaar su'n 300.000 gulden foar de fereneging Vrije Universiteit. De fereneging kon met dat geld wat ekstra's don, un bepaald fak doseare late f un bten de begroating fallend ondersoek mogelek make. Ik hew gyn flau benul f de VU nch altyd fan dy ptsjes het, de staat sal de niversiteit sondermear foar de 100% finansiere. Ik hew ut blikje bij oans in de gang hangen. Moai erfstukje.
 
6 april om 17:23
 
Herman den Blijker in town





Knip ik hew dy! Met myn terst betroubere Lumix in de bze hew ik un skoop: Herman den Blijker & dhr. Reimers, eks-general manager fan ut bekende fijsterrehotel The Grand op besoek bij Rob Hopster fan Het Rood Hert in Sneek!

Aardech fan myn blogfrynd Wim Walda ( www.grootsneek.nl ) om de komst fan de bekende TV kok en syn maat an te kondegen. Besien ut mar as un practical joke Wim dat ik sukrekt ut earste plaatsje skiete mocht. Gewoan nyt deur de foardeur naar binnen gaan, mar even achterom! Den Blijker & Reimers salle de kommende fijf dagen ut Rood Hert onder ut fergroatglas nimme en un plan fan anpak presenteare. Su don se dat in alle gefallen op TV.

Patron Rob Hopster sach mij tidens ut fotografeare an f kwam ik fan un andere planeet. Nee hoor Rob, ik woan gewoan un paar straten ferderop en niks ontgaat mij in de binnenstad!





De hear Reimers met modieus briltsje





Hoe komt dy fotograaf hier?!
 
5 april om 10:56
 
Ons mertje





mer Kaya in de nieuwste Friesland Post

Harrekrasje wat mach ik dr ferrekte min over: ougeunst! Oulopen wonsdachavend was der in L. ntsje dyt ut konstant over ons mertje had. Ik sach ut mins an met de meast doadeleke blik dyt ik mar in hs hew. Wat nou mertje ?! Ut is gewoan mer Kaya, n fan de meast feulbelovende jonge politisy dyt Fryslaan ryk is. Met syn 25 jaren is hij nch mar amper drooch achter de oren, mar laat um mar lope. Dat hij met syn titel Jonge Ambtenaar fan ut jaar un giga hoefeulheid pblisiteit kregen het fine andere politisy blykber reden genoech om syn naam te ferkleinen. Sielech. Ik bin benaud dat aansens at de ferkiezingstyd foargod lsbraant der nch feul mear op de man/frou speult wurde sal. Nergens is de ego-tripperij su groat as in politisy-laan met un hooch klearen-fan-de keizer-gehalte . Der was ok un deelnimmer an ut GLD (= Groat Liwwarder Diktee ) dyt ferklaarde met te don t elektorale overwegings. Hij strkelde over ut woard elektoraal, kon ut woard amper tspreke

Nou ja, de measte politisy binne foarbijgangers en su gaut se fan ut pls binne hore je der amper mear wat fan en binne se nyt mear in tel. Over mer sit ik nyt in, over Jan & Andries al like min dy gaan gewoan foar de stad en sien ferder as hun politike neus lang is.

 
4 april om 11:28
 
Fraai omslach kerkblad Protestants Sneek





Ut earste nummer fan de 25ste jaargang fan ut kerkblad Protestant Sneek siet der mar kleurech t. Sterkernch ik fyn ut prachtech. As groat liefhewwer fan ut ( kunst ) werk fan de Hegemer Gerrit Terpstra dot ut mij god dat fijf skeepsoubeeldings fan syn haan ut omslach fan ut Kerkblad siere.

Het schip is n van de oudste symbolen van de kerk. Het sluit aan bij de vele Bijbelverhalen waarin het water van de grote vloed een rol speelt. In het schip worden wij door het water van nood en dood heen gered , skrieft ds. Alex van Ligten. Dat de Sneker preekhear blykber earst even wenne moest an de nieuwe cover skrieft hij ok earlek: Ik bromde bij de eerste aanblik van het nieuwe omslag: Dat ene bootje lijkt wel een croissant. Waarop ik - en dat nog van een niet-theoloog - de reactie kreeg: Dat kun je dan zien als een luxe-uitvoering van het brood des levens.

Dy Sneker protestanten binne nyt foar n gat te fangen, su hewwe altyd en overal wel un ferklaring foar. Ik fon dizze wel aardech en ut omslach mach om mij wel tien jaar met. Fijne Paas ferder.
 
3 april om 13:05
 
Jeremire over ut nyt brken fan It Frysk






Jeremire. Moai woard, mar ik mut niks fan Jeremiearders hewwe! Terwyl de Sneker mokerslach in Liwwarden nch an ut nadreunen is, bin ik al wear ferder met andere aardege talege dingen. Mar earst nch even dit.

Prachtech hoe't Anne Feddema syn wonden likt: ik bin de Sven Kramer onner de taalbrkers dus ik wil eerste wurde, skrieft dizze sympatike en beflogen kunstenaar op syn weblog. Ik hew werklek un tsnamy fan gelukwnsen kregen foar myn overwinning. Frits Ferwerda het selfs un haik foar my skreven:

Van der Veer spelt god
Beter dan die Luwadders
Henk is un Sneker

Gelukwnsen kwamen der t Liwwarden ( Melvin van Eldik is un groat ferliezer ) en fan ut Stadhs t de Marktstraat. Cor van der Wal, nou inwoaner fan Sneek sit wat met twee foeten in n broekbokse en kondegt nou nch us an dat as hij met deen had...Slge s ok Cor!

Nieuwe talege dingen dus. Ik krij in de Friesland Post un rbryk om boeken te bespreken. Utgaven over Fryslaan in ut Hollaans en Frysktalige tjeften. Sumar un poadium om de Friese literatuur en literatuur yn it Frysk te promoaten. De taal fan dy rbryk sal ut Hollaans weze, op fersoek fan de tgever. Mis , sge de Frysktalige bruorren & susters! Do moatst it yn it Frysk dwaan!! Met twee troeptekens. Su gau as minsen teugen mij beginne dat ik wat mut, wurd ik dwars. Ut sal te maken hewwe met myn Woudpike en Hollandscheveldse genen. Ik mut dus niks, ik sal gewoan reklame foar moaie boeken over Fryslaan en de Fryske literatuur make in ut Hollaans. Dat het helemaal niks met ferraad fan it Frysk te maken, earder liefde foar de Friese taal. Ik hew nyt ome nocht it Frysk op M.O. nivo stdeard bij o.a. Trinus Riemersma. Ik hew nyt foar Jan Lul in de redaksy fan un literr Frysktalech tydskrift seten f jarenlang Frysktalige stukken in ut Sneeker Nieuwsblad skreven. Mar op un gegeven moment merk ik dat ut promoaten fan Frysktalige boeken nyt pers in ut Frysk hoeft. De measte lui dyt nyt Frysktalech fan hst binne wille cht wel an It Frysk, mar se mutte niks fan drammerechheid hewwe. Der binne meardere wegen dyt naar de Fryske Lettertn leide! At ik teugen Simon van der Let, de tgever fan de FP, sch ik wil dy boeken in ut Frys resnseare en Simon syn antwoard is dan giet it oer is ut foar mij helder. Take it or leave it!

Met jeremire over ut nyt brken fan ut Frys komme je as Frysklover gyn stap ferder! At it net kin sa as it moat, moat it mar sa as it kin!

Ondertussen hange in Sneek en wide omgeving de biljetten met de tekst Een avond over Hylkje Gonga en haar roman Frijende kikkerts op ferskillende plakken foar de rten. De Gezellige literaire avond sal op 19 april in de biblioteek onder leiding staan fan Henk van der Veer. Ik kan jim nou al sge dat ik dat dry-talech don: Hollaans, Snekers en Frysk. In folstrekt willekeurege folchrde!

Trouwens Hylkje ging altyd sumar fan It Frysk in ut Hollaans over. Over ut programma fan dy avend leze jim binnenkrt mear op dit plak.
 
2 april om 12:02
 
Premire Cloaca! in ut Frys





De roaie loper lach gisteravend t foar ut Noorderkerk Teater en na ouloop was der sjampanje foar pblyk en speulers fan Teater Snits. En met reden. De ambisieuse Sneker toanielferiening het ut andurft om ut bekende stuk CLOACA! fan Maria Goos in ut Frys te fertalen en te speulen. De produksy is al in ferskillende lannen met groat skses ope planken brocht en gisteravend beleefde Sneek e.o. dus de Frystalege premire. Om mar futdaleks met de spreekwoardeleke deur in hs te fallen ik hew genoaten fan ut toneelspel fan Theo Jager, Jan Sluyter, Jelke van der Molen, Douwe Hoekstra en Titia Huisman. Dit fijftal behoart tt de absolte amateurtoneeltp fan Fryslaan en late dat ok sien en fole. In dizze wrange komedy siet ut pblyk hoet de fryndskap fan fier frynden in de midlife eigenlek na al dy jaren nyt feul foarstelt.

Ut komt in ut foartrefleke Frys fan fertaalster Tryntsje van der Zee, dyt foarech jaar overleed, allemaal heel dichtbij. Der is gyn ferstoppertsje speulen bij! Un hooch n- keer-trek-je-de-conclusie-vriendschap-is-een-illusie - gehalte. Bij de n is de aroma fan ut huwelek der foargod ou, bij de andere het ut gebrk fan coke onbarmhartech toeslagen en bij de andere twee loopt de maatskapleke karire helemaal ope non. En dan is der Helena, un glaansrl fan Titia Huisman, dyt as callgirl un ferbluffende indruk maakt. Allienech ut tspreken fan de tekst in ut Russys, un fertaling fan Natasha Pashkina, is al un prestasy op um self. In ut kale dekr met allienech un blauwe ( ! ) bank, witte skermen en un breedbeeld TV komt ut rauwe leven tt leven. Der hangt un freesleke spanning, de dialogen komme keihard an en de non-ferbale ekspressy fersterkt dat onheilspellende gefol nch us ekstra. Lappen tekst hewwe de akteurs leare mutten en ut is dan ok nyt su ferwonderlek dat ut su nou en dan even stokt. Ok ut geld in ut flakkefloer teater is nyt sblym, mar tch god ferstaanber. Deurdat ut pblyk hast op de teaterfloer sit, is der kontakt, is der bining. De emoasys spatte sver bij de minsen op. An de manier fan bewegen, ut sitten, de mimyk, krtom an de details is de haan fan regisseur Dirk de Vries te merken. Dizze regisseur het alle akteartalent t ut fijftal naar boven haald! De jste persoanen bij de toneelkarakters plaatse is De Vries syn ferdinste. Met dit stuk, met dizze speulers het Teater Snits ut amateurtoneel in de Sdwesthoek naar un hoger plan brocht. Sjampanje...ehhh... SJAPOO!!



 
1 april om 18:21
 
Ut het noait wat weest






En ik had su nch su waarskwd dr in Liwwarden. At jim mij tnoadege om an dat Groat Liwwarder diktee met te don, dan wil ik winne ok! Gisteravend was ut dus suf er. Moai op tyd t Sneek futriden en nch even un bitsje sfear proeve in ut Oranje Bierhs. Dr sat un stelstje allchtoanen om de stamtafel dyt in ut Liwwarders met mekaar praten. Je hore dan dy typise brou-rrrrrrrrr fan dat flk. Un bitsje Sneker het dan al eten en dronken tegelyk. Mar je binne op sun moment gast dat je houwe je in. Dirk Hoekstra, n fan de Cambuur Old Boys sa tok bij dy ploech, hij dronk roaie wyn. Even later stoof de Liwwarder VVDer Tom van Mourik ok binnen. Hij had de ogen hast op ut foarhoofd. Wat dot sun man nou in ut roemruchte Liwwarder Oranje Bierhs? Ik hew ut um nyt fraagd, ik hew allienech mar lsterd en mij ok nyt bekend maakt. Je wete mar noait.





Anne Feddema & Melvin van Eldik: Liwwarder mantsjes!


Teugen halfacht bin ik ut hol fan de Leeuw ( arden ) mar binnen gaan. Ut stadhs dus. Se liepen der allemaal in ut wild rond. Melvin van Eldik, de enege echte Liwwarder autchtoan, Anne Feddema, wie kent um nyt, en Arjen Hut, foarmalech Liwwarder stadsdichter. Hij had syn pet ok wear op. Sanger Ricky, dy fan ut lutten Ede Staal ferske Genot, ston ok in de ontfangsthal. Hij fertelde mij dat y bezech was met un Liwwarder Flksliet. Wrop ik antwoardde dat het Piter Wilkens tch al skreven! Hij begreep ut nyt helemaal.





Ricky de Liwwarder sanger siet ut helemaal sitten, mar toen moest ut diktee nch beginne...

Later kwamen Anneke Woanskip Douma en Rients Gratama met syn Carla ok nch. Rients stelde um foar as antroude Hzumer . Naast al dizze pommeranten stonnen de Liwwarder gasthearen fan Aed Levwerd, Johan Dalstra en Geart de Vries oans op te wachten. Prima ontfangst met koffy en Sneker Dmkes! Sympatyk om mij met dit Sneker produkt op dizze manier op te fangen.





Skriever en tgever Willem Wintyers ok un bitsje un freemde eend in de Liwwarder bijt.

Om 20.00 uur presys in optcht naar de raadsaal foar ut Groate Liwwarder Diktee. Foarou an ut diktee wurdde der un brief fan burgemeester Crone foarlezen. Ferd had ut te druk met andere dingen om dizze belangrike bijnkomst bij te woanen. Kwesty fan prioriteiten stelle Crone! Arno Brok had hier seker bij weest!





Foto LC-Niels Westra

Na ut tlgen fan de spelregels ( skiet nou mar op , docht ik ) deur Johan Dalstra, wat un stimulatr, ging ut dan los. Ik geef jim hierbij ut diktee:

UT WURDT (WUDT) WAT

1. Dit is un kranteberichtsje weard: un Leewarder diktee in 'e (inne) raadsaal fan ut stadhs (stadhuus); meskyn gane raadsleden aanst oek wear in ut Leewarders fragen stellen, f (of) durve (durre, deure) se selfs (sels) soa (se) nou en dan un woardsje te praten, soa (se) as froeger.
2. Of sden se hur sjeneare en fine se dat ut Leewarders op straat thshoart?
3. In dat gefal is der (d'r) werk an 'e winkel foar de histoarise fereneging (fereniging) Aed Levwerd; met un kollum in hur blad Leovardia s oans taaltsje al holpen weze.
4. Wat anders (andes): ut kan frize en ut kan doaie met Cambuur. Salle we ut noch wear us beleve dat se in 'e (inne) eredivisy speule? Leewarden het der (d'r) soa (se) langsemerhand (langsemerhan) wel us ferlet fan, of mutte we earst (east) un nieuw (nij) foetbalstadion hewwe?
5. As ouwe Leewarder wil ut mij (my) oek nyt an dat se ferhuze naar ut westen fan 'e (fanne) stad: de klup hoart in ut oasten ths, daar lge (legge) syn wurtels (wuttels).
6. Mar myn seun fynt mij (my) un ouweseur - ast foart (foaruut) wst in 'e weareld, dan kanst (kenst) nyt op dyn luie kont sitten blive, seit-y, en met un nieuw (nij) groat stadion kanne we oek wear mear meensen (mnsen, mnsen) naar de stad lkke.
7. We hewwe de moaiste skouburch (skouburg) fan ut land, we hewwe achter de Preensetn (Prnsetn) de groatste jachthaven fan Europa lgen en ferder kanst (kenst) dy hier skoan fermake.
8. Ast nyt te feul senten tgeve (uutgeve) wst, kanst (kenst) onder leiding fan un deskundege (deskundige) gids fan ut Histoarys Sentrum Leewarden metdon an een fan 'e feule stadskuiers. As de senten dy in 'e (inne) bse branne (brande), dan houdt ut kasino 'em anbefoalen.
9. Om krt (kt) te gaan: wij hewwe ut hier noch nyt soa beroerd met mekaar (mekar), ja selfs (sels) god.
10. Der (D'r) wurde (wudde) polletyk sware jaren foarspeld; as we belove de lui hier op ut stadhs (stadhuus) nyt te feul an 'e kop te seuren, dan wurdt (wudt) ut meskyn noch (nog) wel us wat, wy sal 't (ut) sge.
---------------------------------------
N.B.: De basis (foarkeurspelling) is ut woardeboek fan ut Leewarders. Tussen haakjes stane de god te rekenen alternativen. Wat Leewarden etc. betreft, rekene we oek god: Liwwarden, Lwarden, Leewadden, Liwwadden, Lwadden. Mar wel konsekwent weze, en oek nyt in de ene sin un stomme r skrive, en in de folgende sin dubbel-d. Dat geldt oek foar woarden as wurde-wudde, t of uut en foar samentrekkingen fan foarsetsel en lidwoard (inne, oppe, fanne).






Eks-Liwwarder Stadsdichter Hut, mut nch mar even spellingsoefeningen don in un Liwwarder Bruggehkje.

Ab, Jesse & Johan

Tidens ut ounimmen fan ut diktee deur de geboaren en getogen Liwwarders Ad Fahner en Jesse Wassenaar was ut msstil. Wat nou flauwekul-diktee? Blodserieus en der plat foar! Tidens ut foarlezen hew ik mij helemaal fan de omgeving ousloaten. Skrieve bliksem en ut liefst sonder al tefeul fouten!





Anneke ' Woanskip ' Douma an ut skrieven.


Ik had nyt eens in de gaten dat se met un kamera fan GPTV en Mercurius TV foar myn neus stonnen. Na ouloop fan ut ditktee mochten we de resultaten fan de andere deelnimmers nakieke. Drna ging un deskundege sjry der nch wear us deur heen ( f overheen ? ) om te kontrolearen.





Rients Gratama en syn Carla blodserieus bezech met ut Liwwarder Diktee.

Mar dy Liwwarders konnen kontroleare wat se wden, toen de tslach bekend maakt wurdde en ik as winner t de bus fiel moesten de Galgelappers met de billen bloat. Jim hewwe ut nyt in de gaten, mar folgens mij prate se in Liwwarden allemaal Snekers!





Johan Dalstra met foarlezer Jes Wassenaar: prima rganisasy, wat waar is mut waar blive!

Met de felisitasys fan wethouwer Isabelle Diks, Liwwarder frynd Anne Feddema en un moaie bokaal reed ik gelukkech naar Sneek. Fandaach staat ut nieuws op de foarpagina fan de LC dat keihard ankomt: Sneker wint Leeuwarder dictee!

Kickuhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh!!!





Anneke Douma mar singe over dat ouwe Woanskip, mar wij in Sneek hewwe de Poiesz-boat en de Silverfloat!!